L4 a wyjazd na aborcję do Holandii — co z Twoim zwolnieniem lekarskim

Opublikowano: 2026-07-24 · Stadskliniek Utrecht

prawo l4-zwolnienie-lekarskie zus aborcja-za-granica

Jeśli jesteś na zwolnieniu lekarskim (L4) — np. z powodu zagrożonej ciąży — i planujesz zabieg w naszej klinice, pojawia się naturalne pytanie: co się dzieje z tym zwolnieniem, co powiedzieć lekarzowi i pracodawcy, i czy ktokolwiek może żądać od Ciebie wyjaśnień. Poniżej zebraliśmy odpowiedzi oparte wyłącznie na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach — bez zgadywania.

Czy grozi Ci odpowiedzialność karna

Nie. Polski Kodeks karny (art. 152-154) karze osobę, która wykonuje aborcję bez zgody kobiety, oraz tego, kto nakłania ją lub zmusza do zabiegu wbrew jej woli. Kobieta nigdy nie odpowiada karnie za własną decyzję — niezależnie od tego, gdzie i jak zabieg został wykonany.

Co powiedzieć lekarzowi — w Holandii i w Polsce

Nie musisz nic tłumaczyć. Nie masz obowiązku ujawniać, że to była aborcja — możesz powiedzieć, że poroniłaś, albo nie mówić nic. Informacja o aborcji nie jest dla personelu medycznego podstawą do zawiadomienia policji ani prokuratury. Dotyczy to zarówno lekarza w Holandii, jak i polskiego lekarza po powrocie, u którego zamykasz lub przedłużasz zwolnienie.

L4 w trakcie wyjazdu — nowe zasady od kwietnia 2026

Od połowy kwietnia 2026 roku zmieniły się zasady dotyczące wyjazdów podczas zwolnienia lekarskiego. ZUS nie odbiera już automatycznie zasiłku za sam fakt wyjazdu — kluczowe jest to, czy dana aktywność jest zgodna z celem zwolnienia, czyli powrotem do zdrowia. Wyjazd po to, żeby uzyskać leczenie, wprost służy temu celowi.

Formalny obowiązek pozostaje bez zmian: zmianę miejsca pobytu (adres za granicą) należy zgłosić do ZUS i pracodawcy w ciągu 3 dni — telefonicznie, osobiście w oddziale ZUS albo przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE ZUS).

Jak formalnie zamknąć albo przedłużyć zwolnienie po powrocie

Jeśli miałaś L4 wystawione na ciążę (kod B — uprawnia do 100% podstawy zasiłku), po zabiegu ten kod przestaje pasować, bo ciąży już nie ma. Konieczna jest wizyta u polskiego lekarza — ginekologa albo lekarza rodzinnego — który:

zamknie zwolnienie, jeśli czujesz się zdolna do pracy, albo
wystawi nowe zwolnienie na rekonwalescencję, jeśli nadal potrzebujesz czasu na dojście do siebie.

Lekarz wystawia zwolnienie na podstawie zgłaszanych objawów (np. krwawienie, osłabienie) — nie wymaga podania przyczyny ich wystąpienia. Pracodawca i tak nigdy nie widzi diagnozy: na e-ZLA, które do niego trafia, jest wyłącznie litera kodu (A, B, C, D lub E) i daty zwolnienia. Konkretny kod choroby (ICD-10) widzi wyłącznie ZUS i lekarz.

Jeśli Twoje L4 zakończyło się samo — data na zwolnieniu minęła — wracasz do pracy bez dodatkowych formalności.

Czy ktoś ma prawo żądać od Ciebie dokumentów

To zależy, kogo pytasz.

Pracodawca nie ma żadnego prawa. Nie może żądać informacji o stanie zdrowia poza tym, co jest niezbędne do skorzystania z konkretnego uprawnienia pracowniczego, i nie ma wglądu w dokumentację medyczną. Dostaje wyłącznie zaświadczenie e-ZLA — datę i literę kodu, nic więcej.

ZUS ma ustawowe prawo kontrolować zasadność zwolnienia — lekarz orzecznik ZUS może wezwać na dodatkowe badanie albo wystąpić do placówki leczniczej o dokumentację związaną z konkretnym zwolnieniem. To dzieje się jednak między ZUS a lekarzem, nie poprzez żądanie od Ciebie osobistego udowodnienia, że powiedziałaś prawdę. Jeśli powiesz lekarzowi, że poroniłaś, a on wystawi zwolnienie na podstawie stanu klinicznego — to wystarczająca podstawa.

Jedyny realny wyjątek to sytuacja, w której sama chcesz skorzystać z 8-tygodniowego płatnego urlopu opisanego niżej — wtedy dokument jest wymagany, ale jako warunek uzyskania tego konkretnego świadczenia, a nie jako "dowód" na żądanie kogokolwiek.

8 tygodni płatnego urlopu — o czym mało kto wie

Zgodnie z art. 180[1] Kodeksu pracy po poronieniu lub terminacji ciąży przysługuje pełnopłatny 8-tygodniowy urlop. Od sierpnia 2025 roku prawo do niego nie zależy już od tygodnia ciąży — wystarczy zaświadczenie o martwym urodzeniu wystawione przez lekarza specjalistę ginekologa-położnika (lub lekarza w trakcie tej specjalizacji) albo położną.

Jeśli zabieg odbył się za granicą, potrzebujesz potwierdzenia z kliniki (wypis, jaki otrzymujesz od nas przy wyjściu, może posłużyć jako punkt wyjścia) i rejestracji zdarzenia — w urzędzie za granicą, w wybranym polskim Urzędzie Stanu Cywilnego, albo przez konsula. To świadczenie znacznie korzystniejsze niż zwykłe L4, a mało kto wie, że przysługuje — warto o nie zapytać, bo nikt nie zaproponuje go automatycznie.

Podsumowanie

Nie musisz nikomu niczego tłumaczyć — ani lekarzowi, ani pracodawcy, ani ZUS-owi. Formalności po powrocie sprowadzają się do jednej wizyty u polskiego lekarza, a jedyny dokument, którego prawo faktycznie od Ciebie wymaga, dotyczy dodatkowego, korzystnego dla Ciebie urlopu — nie jest warunkiem samego zwolnienia lekarskiego.

To podsumowanie ma charakter informacyjny, nie jest poradą prawną. Przy indywidualnych pytaniach bezpłatnych porad prawnych udziela Fundacja FEDERA: 22 635 93 95, pomocprawna@federa.org.pl.

Masz pytania dotyczące organizacji wyjazdu do naszej kliniki? Skontaktuj się z nami — pomożemy Ci przejść przez cały proces krok po kroku.

Źródła

← Wszystkie wpisy